Om onze stedelijke leefomgeving toekomstbestendig te maken is het van groot belang om bij het ontwerp en de inrichting van de stedelijke omgeving rekening te houden met de thema's Leefbaarheid, Biodiversiteit, Luchtkwaliteit en Klimaat.


Leefbaarheid

Groen speelt een belangrijke rol voor de kwaliteit van de leefomgeving en de tijdsbesteding van mensen. Het is inmiddels bekend dat groen een positief effect heeft op het algemeen welbevinden van de mens. 

Groen is er niet alleen om naar te kijken, maar ook om in te verblijven, om aan te raken en waar dat kan ook om te oogsten.

 

Recreatie in het Bernhardbos te Hoofddorp

Turkse moestuin in Utrecht

innoVIRENS draagt middels de IBR en Regie op Groen nadrukkelijk bij aan de verbetering van de huidige kwaliteit van de leefomgeving o.a. door het realiseren van direct-klaar groen met een hoge belevingswaarde. Door toepassing van de IBR ontwikkelt het groen al snel na aanplant een natuurlijke uitstraling, die inspireert en aanleiding geeft tot spelen en actieve recreatie. Middels Regie op Groen krijgt men zicht op de locaties waar een slag kan worden gemaakt in de kwaliteit van het groen, waar behoefte is aan nieuw groen, of waar men andersoortig groen wenst. Daarnaast draagt regie op groen bij aan het beschikbaar maken van de benodigde middelen zonder dat dit extra kosten oplevert.


Biodiversiteit

Waar een prooi is ... is de jager!

Hoewel dit niet meteen wordt herkend is er ook in de stad sprake van natuur en biodiversiteit. Veel beperkter dan buiten de stad, maar daarom vaak niet minder verrassend. Bepaalde soorten doen het juist heel goed in de stad. De biodiversiteit in de stad kan wel degelijk worden vergroot, maar daarvoor moeten dan wel de juiste maatregelen worden genomen. Niet alleen qua inrichting, maar juist ook wat betreft het beheer. Extensief beheer is echter niet altijd wenselijk.

 

Begroeide muur in Utrecht

innoVIRENS streeft ernaar om bij de inrichting van het stedelijk gebied geïsoleerde gebieden te ontsluiten en te verbinden met bestaande groene netwerken. innoVIRENS gaat uit van een 3-laagse benadering: de kruinlaag, de struiklaag en de kruidlaag. Elke laag is op zijn eigen wijze van belang voor de flora en fauna. Met behulp van Regie op Groen is gemakkelijk te destilleren waar de ecologische functie van het groen verbeterd zou kunnen worden, of waar groene gebieden verbonden zouden kunnen worden, om zo de biodiversiteit te vergroten. Deze verbeteringen zouden kunnen worden doorgevoerd middels de IBR. Echter kan er ook op plekken waar een slag in de biodiversiteit/ ecologische kwaliteit gewenst is direct met de IBR gewerkt worden.

Door toepassing van de IBR in combinatie met relatief grote planten en struiken en lokatie specifieke bodemvegetatie worden groene netwerkverbindingen al snel gerealiseerd. Dit kan op bestaande locaties, maar ook op nieuw te ontwikkelen locaties.

kruidenvegetatie

Het stedelijk gebied is voortdurend aan veranderingen onderhevig. Feitelijk is er geen natuurlijk evenwicht, maar eerder een constante eb en vloed van soorten. Door toepassing van de IBR wordt menselijk ingrijpen zoveel mogelijk beperkt. In de bodemlaag wordt een kruidenvegetatie toegepast die afgestemd is op de omgeving. De kruidenlaag kan spontaan opkomen, worden ingezaaid of ingeplant met vaste planten en grasachtige soorten. Afhankelijk van het gewenste eindbeeld wordt deze laag periodiek gemaaid of beheerd door selectief maaien. In het laatste geval gaat het met name om de bestrijding van ongewenste soorten en opschot.

Door deze aanpak ontstaan de beste omstandigheden voor een versterking en verbetering van de bestaande biodiversiteit. 


Luchtkwaliteit

Luchstroming IBR  |  Luchtstroming traditioneel

De luchtkwaliteit is van grote invloed op de volksgezondheid. Middels de IBR is het mogelijk om te zorgen dat de luchtkwaliteit een boost krijgt, wat zeker in steden veel invloed kan hebben. 

Bij de IBR zorgt de wijze van aanplant, de soortkeuze en de aandacht voor de locatiespecifieke omstandigheden ervoor dat wind door de beplanting wordt geleid en niet over of langs de beplanting zoals bij de traditionele aanpak. Zo wordt het tunnel effect voorkomen waardoor luchtlagen beter worden gemengd. Hierdoor kan fijnstof beter worden afgevangen en wordt verontreinigde lucht op straatniveau gemengd met de schonere lucht boven het groen.

Soms is van te voren al duidelijk waar een slag gemaakt zou moeten worden wat betreft de luchtkwaliteit. Het komt echter ook voor dat nog onduidelijk is waar een slag gemaakt zou moeten worden. Daarvoor is Regie op Groen dé perfecte tool. 

luchtstroming stad.jpg

Ook daar waar groen wordt ingezet voor het afvangen van fijnstof is een doordachte aanleg van belang. Inrichting op basis van de IBR en een juiste soorten keuze is voor het meest optimale resultaat van groot belang.

Bij een gesloten groen front waait de vervuilde lucht voor het grootste gedeelte over het groen en wordt er slechts zeer beperkt fijnstof afgevangen

Bij een meer open groene inrichting (IBR) waait de vervuilde lucht door het groen en wordt fijnstof wél afgevangen


Klimaatverandering

Zware buien komen vaker voor

Dat er sprake is van klimaatverandering is inmiddels niet meer omstreden. Van belang is de wijze waarop wij met de klimaatverandering omgaan. Zo ontstaat er onder andere vaker wateroverlast door zware buien en de temperatuur gaat, met name in steden, omhoog (het Urban Heat Island effect). Om de negatieve gevolgen tegen te gaan zijn vaak ingrijpende maatregelen nodig. 
 

Schaduwwerking en afkoeling door groen in de stad

 

Een van de gevolgen van de klimaatverandering is de verdergaande opwarming van de steden. Groen kan een belangrijke bijdrage leveren door verdamping en schaduwwerking.  Verdamping door bomen en struiken draagt significant bij aan de afvoer van overtollig water na zware regenval. Voorkomen moet worden dat door te eenzijdige ontwerpen vermenging van koele en warme luchtlagen niet kan plaatsvinden.

Wanneer het groenbestand goed gethematiseerd in kaart wordt gebracht, middels ons Regie op Groen programma, kijkende naar de kwaliteit en het type groen is er een goed beeld te vormen op welke plekke problemen met betrekking tot het Urban Heat Island effect te verwachten zijn.

in vrijstand wordt meer blad gevormd

Door toepassing van de IBR ontstaat een gevarieerde aanplant die, mede door gebruik van relatief groot plantmateriaal, al direct zorgt voor schaduwvorming. Met name door de keuze om struiken en bomen zich in vrijstand te laten ontwikkelen is er sprak van aanzienlijk meer bladvorming. Hierdoor zal de verdamping groter zijn dan bij een traditionele aanplant. Verdamping door bomen en struiken helpt ook mee aan het verlagen van de temperatuur.